INTERVIEW | Hoe het is om een burn-out te hebben

Doreen (18) doet tweetalig VWO, geeft en neemt bijles, volgt dans-, zang- en toneelles en heeft daarnaast een bijbaantje. Voor haar geen probleem, vertelt ze. Tot een paar zomers terug. Toen ging het helemaal mis.

Glimlachend zit ze voor me op het terras. Haar drankje speels heen en weer schuivend. Haar blonde haar af en toe uit haar gezicht wrijvend. Ze was vijftien jaar toen Doreen te maken kreeg met een burn-out. Vijftien. Hoe dat kon gebeuren is haar niet meteen duidelijk. Een burn-out is als een sluipmoordenaar, die toeslaat wanneer jij het minst verwacht.

“Ik was altijd heel streng voor mezelf, dat ben ik nog steeds”, vertelt Doreen. “Ik wilde alles wat ik deed altijd zelf doen. En het moest perfect zijn. Ik vond alles wat ik deed zo leuk om te doen, ik kon me er helemaal in verliezen. Dansen, zingen, toneelspelen. School, werk, vriendinnen. Mensen zeiden wel eens tegen me: joh, doe jij zoveel? Maar voor mij voelde het niet veel omdat ik het allemaal aan kon. Daarnaast vond ik dat ik het nodig had. Die extra beweging, die extra bijles, het geld.”

 

Lusten worden lasten

“Het werd pas een last toen alles heel veel energie ging kosten. Dat merkte ik voor het eerst na de zomer, toen ik  tijdens dansles niet mee kon komen. Na de warming up was ik helemaal uitgeput. Ik voelde me zo zwak. Viel bijna flauw. Ik wilde niet stoppen, want dan zou de rest van de groep denken: ‘wat een watje, die kan nog niet eens een warming up volhouden’. Ik was zo streng voor mezelf, voelde me verplicht om die hele les alle energie te geven die ik nog in mijn lijf had.

 

“Opeens kon ik niet meer. Mijn
lichaam wilde niet meer.”

 

Ik ging maar gewoon door. Ik wilde alles heel goed doen. Maar opeens kon ik niet meer. Mijn lichaam wilde niet meer. Eenmaal thuis barstte in huilen uit. Dat was het moment waarop mijn moeder mij adviseerde een week thuis te blijven. Achteraf bleek dat ik toen al in een burn-out zat.”

 

Opgebrand

“De eerste drie dagen heb ik alleen maar geslapen. Ik was oververmoeid. Opgebrand. Een week was niet genoeg om bij te komen. De huilbuien bleven komen en mijn lichaam stond permanent in de stress-stand. Ik kon me gewoon niet ontspannen. De huisarts stelde me gerust: met mijn lichaam was niks mis. De vermoeidheid was geestelijk.”
Doreen werd doorverwezen naar een psycholoog. Ze vond het fijn om met iemand te praten, vertelt ze. “Na de gesprekken werd duidelijk dat ik een burn-out heb”

 

En nu?

Doreen werd gediagnostiseerd met een burn-out. “Een burn-out is een combinatie van depressie en overspanning. Die twee gaan heel erg met elkaar samen. Wanneer die twee de overhand krijgen, gaat het mis.”
“De verpleegkundige keek niet naar verleden maar gaf juist tips om mijn leven weer op de rit te krijgen. Haar eerste tip: ga iets doen. Het grootste deel van de vermoeidheid is mentaal, dus ik moest dingen proberen te gaan doen zonder druk te ervaren. Ga bijvoorbeeld wel naar school, maar maak geen toetsen. En sta ’s ochtends wel gewoon op. Routine, regelmaat en structuur zijn heel erg belangrijk op zo’n moment. Daar heb ik veel steun uit gehaald.”
Beweging is daarnaast ook goed. “Geen intensieve beweging, dus geen dansen, maar wandelen. Dat lukte me eigenlijk alleen op goede dagen.”

 

Slechte dagen

“Op slechte dagen kon ik me echt nergens toe zetten. Dan lag ik liever op de bank en wachtte ik tot de dag voorbij was. In deze periode kreeg ik echt een klap. Ik kreeg last van zelfhaat en had deprimerende gedachten.”

 

“Waarom zou je je best doen?
Uiteindelijk ga je toch dood.”

 

“Of het eigenlijk allemaal nog wel zin had en waar het allemaal op sloeg. Waarom zou je je best doen? Iedereen gaat uiteindelijk toch dood. En ga jij niet als eerste dood, dan gaan de mensen waarvan je houdt wel. Daar werd ik erg depressief van. En dat in combinatie met zo vermoeid zijn. Ik zat echt gevangen in mezelf.”

 

Onbegrip

“Weinig mensen snappen het. Ook al komt het zo veel voor op mijn leeftijd (jongens, even serieus: we hebben het hier over een vijftienjarige). Ik hoorde dat sommige vriendinnen zeiden dat ik er niks mis is met mij en dat ik ervan profiteer. Dat zijn blijkbaar geen goede vriendinnen.”
“Mijn beste vriendin snapt het eigenlijk ook niet, ze begrijpt niet hoe ik me voel. Maar ze kent me goed en ze weet dat ik het niet fake. Ze respecteert wat ik zeg en wat ik moet doen om beter te worden. Ze geeft me de tijd om mijn oude zelf te worden. Gelukkig komen mijn vriendinnen langs om lekker bij te kletsen over wat ik op school heb gemist en wie er nu weer een stelletje is.”

 

Zware ups en downs

“Omdat ik wilde dat dit snel over zou gaan, stelde ik deadlines wanneer ik weer beter moest zijn. Dat rekende ik dan uit en bedacht dat als ik in december weer fulltime naar school zou gaan, ik mijn schooljaar nog zou halen. Maar als ik één dagje naar school ging, had ik twee dagen nodig om bij te komen.”

 

“Ik wilde geen medicijnen.
Ik wilde alles zelf doen.”

“Pas in januari voelde ik me een stukje beter. Voor het eerst wandelde ik toen elke dag. Wel had ik echt extreem veel last van ups en downs. Toen ik een enorme dip kreeg, werd er gedacht aan antidepressiva. Deze pillen vlakken de tops en de lows af. Maar ik wilde geen medicijnen slikken, ik wilde het helemaal zelf doen. Als ik me goed voelde, voelde ik me zo goed dat ik te veel ging doen. En dan zakte mijn energie weer weg en kwamen de depressieve gedachtegolven over me heen. Ik dacht dat ik hier nooit meer uit zou komen. Je wil wel, maar je kan niet.”

 

De druk eraf

“Om nog meer rust te krijgen heb ik Instagram, Facebook en Twitter van mijn telefoon verwijderd. Ik realiseerde me dat ik me met de verkeerde prioriteiten bezig hield: met knap zijn in plaats van gelukkig zijn.”
“Het moment waarop de druk er helemaal af ging, was het moment waarop ik besloot mijn jaar over te doen. Op school stond ik er goed voor, maar als ik dat kan terwijl ik zoveel gemist heb, dan weet ik dat het nog veel beter kan. Graag wil ik Geneeskunde gaan studeren (Doreen zit as we speak in de toelatingsprocedure). Maar eerst moest ik me focussen op beter worden.”

 

Eén jaar later

“Nu voel ik me goed, veel stabieler. Ik heb minder snel downs en juist veel sneller ups, maar dat komt omdat ik zo snel enthousiast ben. Ik heb nu goed door dat een burn-out mentaal is en dus kan ik me beter tot dingen zetten als ik ergens geen zin in heb. Zoals wandelen, bijvoorbeeld. Verder heb ik helemaal geen vaste verplichtingen. Het enige wat vaststaat is dansen op vrijdagavond.”

 

“Ik heb nu een jaar zonder al die activiteiten
gedaan. Zo belangrijk was het dus blijkbaar niet.”

Doreen stopte met de toneel-, zang- en bijlessen. “Eerst vond ik dat heel erg. Ik had heel erg het idee dat ik dat echt nodig had. Maar ik heb nu bijna een jaar zonder gedaan, dus zo belangrijk was het blijkbaar niet. Ik vind het wel relaxt zo, ik heb wat meer vrije tijd. Als ik nu met vriendinnen afspreek, hoef ik niet te stressen over de tijd en wat ik vóór en ná de afspraak heb gepland. Ik plan nu niets meer van te voren, eerst eens kijken hoe mijn week er uit ziet.”

“Nu zit ik bij een psycholoog en daar leer ik veel beter wat ik aankan. Via cognitieve gedragstherapie gaan we kijken hoe ik mijn gedachtes kan veranderen zodat ook mijn gevoel verandert. Daarnaast leer ik hoe ik mijn tijd moet inplannen, hoe ik dat gepieker kan uitzetten en hoe ik me echt kan ontspannen. Zo kwam ik erachter dat voor de televisie zitten helemaal niet ontspannend is. Er gaat dan nog steeds van alles door je hoofd. Ontspannen doe ik nu door lekker te tekenen of knutselen.”

 

Twee jaar later

Doreen zit nu weer lekker in haar vel. “Soms haal ik me nog teveel op mijn hals en moet ik echt even gas terugnemen. Maar dan plan ik gewoon tijd voor mijzelf in. Ik weet nu veel beter waar mijn grenzen liggen.”
Uiteindelijk gaat een burn-out echt wel over, zegt Doreen. “Je komt er veel sterker uit. Je brengt veel tijd met jezelf door en leert jezelf heel goed kennen. Ik weet nu heel goed wat belangrijk voor mij is. Mijn familie, mijn echte vrienden en zoveel mogelijk van dingen genieten, ook al is dat soms moeilijk. De grootste les die ik heb geleerd: niet zulke hoge eisen stellen aan mezelf. Ik ben ook niet zo streng voor anderen, dus waarom wel voor mijzelf?”

 

Doreen vindt het erg belangrijk dat dit onderwerp onder de aandacht wordt gebracht. Wil je meer weten of wil je contact met Doreen? Stuur dan een mail naar info@avonturista.nl

 

  * * *

VOLG AVONTURISTA VIA
INSTAGRAM Avonturista Instagram  FACEBOOK Avonturista Facebook  PINTEREST Avonturista Pinterest

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *